लालकृष्ण अडवाणी

लालकृष्ण अडवाणी हे भारतीय जनता पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आहेत. ते २००२ ते २००४ या काळात देशाचे उपपंतप्रधान होते आणि १९९८ ते २००४ या काळात गृहमंत्री होते. अनेक वर्षे त्यांनी पक्षाचे अध्यक्षपद आणि लोकसभेतील विरोधी पक्षनेतेपद भूषवले. २०२४ मध्ये त्यांना भारतरत्न देण्यात आले.

माहिती

तपशील	माहिती
पूर्ण नाव	लालकृष्ण अडवाणी
जन्म	८ नोव्हेंबर १९२७, कराची (आता पाकिस्तानात)
पद	भारताचे उपपंतप्रधान
कार्यकाळ	२००२ ते २००४ (उपपंतप्रधान)
पक्ष	भारतीय जनता पक्ष
प्रमुख कामगिरी	गृहमंत्री; पक्षाध्यक्ष; विरोधी पक्षनेते
पुरस्कार	भारतरत्न (२०२४), पद्मविभूषण (२०१५)
राष्ट्रीयत्व	भारतीय

वरील वर्षे अधिकृत अभिलेखांनुसार आहेत. ८ नोव्हेंबर २०२६ रोजी ते आपल्या आयुष्याच्या शंभराव्या वर्षात पदार्पण करत आहेत.

बालपण आणि शिक्षण

लालकृष्ण अडवाणी यांचा जन्म ८ नोव्हेंबर १९२७ रोजी कराची येथे झाला, जे आता पाकिस्तानात आहे. फाळणीनंतर त्यांचे कुटुंब भारतात आले आणि त्यांनी नव्याने जीवन उभारले. या अनुभवाचा ठसा त्यांच्या मनावर कायमचा राहिला.

शालेय आणि महाविद्यालयीन शिक्षण कराची येथे झाले. पुढे त्यांनी कायद्याची पदवी घेतली. तरुणपणीच ते राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या कामात सहभागी झाले आणि त्यांनी काही काळ प्रचारक म्हणूनही काम केले.

राजकीय कारकीर्द

१९५१ मध्ये भारतीय जनसंघाची स्थापना झाल्यानंतर अडवाणी त्यात सहभागी झाले आणि दिल्लीत संघटन काम सुरू केले. अटलबिहारी वाजपेयी यांच्यासोबत त्यांची जोडी दशकभर चालली. १९७० मध्ये ते राज्यसभेवर गेले.

१९७७ मध्ये जनता पक्षाच्या सरकारमध्ये ते माहिती व प्रसारण मंत्री झाले. १९८० मध्ये भारतीय जनता पक्षाची स्थापना झाल्यावर ते पक्षाच्या पहिल्या पिढीतील प्रमुख नेते ठरले आणि अनेक वेळा पक्षाध्यक्ष झाले. १९९० मध्ये त्यांनी सोमनाथ ते अयोध्या अशी रथयात्रा काढली.

१९९६ मध्ये पक्ष सत्तेच्या जवळ आला तेव्हा त्यांनी संसदेत पक्षाची बाजू मांडली. पुढील काळात ते पक्षाचे ज्येष्ठ मार्गदर्शक म्हणून राहिले आणि अनेक वर्षे ते लोकसभेचे सदस्य होते.

सत्तेतील भूमिका

१९९८ मध्ये केंद्रात सरकार स्थापन झाल्यावर अडवाणी गृहमंत्री झाले आणि २००२ मध्ये उपपंतप्रधान झाले. देशाच्या अंतर्गत सुरक्षेच्या दृष्टीने त्यांनी प्रशासकीय यंत्रणांमध्ये बदल केले आणि सुरक्षा दलांसाठी अनेक उपाययोजना लागू केल्या.

२००४ नंतर ते लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते झाले. २००९ च्या निवडणुकीत ते पक्षाचे पंतप्रधानपदाचे उमेदवार होते. त्यांच्या राजकीय प्रवासातील अनेक टप्पे आणि १९९० च्या दशकातील घडामोडी यांवर आजही चर्चा होते.

वारसा

अडवाणी यांनी आपल्या आत्मचरित्रात भारताच्या फाळणीपासून ते आपल्या राजकीय प्रवासापर्यंतचा लेखाजोखा मांडला आहे. संसदीय परंपरा आणि वक्तृत्व यांसाठी त्यांना ओळखले जाते. २०२४ मध्ये भारतरत्न जाहीर झाल्यानंतर त्यांच्या सहा दशकांच्या सार्वजनिक कारकिर्दीचा गौरव करण्यात आला.

संदर्भ

शेवटचे संपादन: ८ नोव्हेंबर २०२६