अशोक सराफ

अशोक सराफ हे मराठी चित्रपटसृष्टीतील सर्वात लोकप्रिय अभिनेत्यांपैकी एक आहेत. त्यांचा जन्म ४ जून १९४७ रोजी मुंबईत झाला. नाट्यसृष्टीतून आलेल्या सराफ यांनी मराठी चित्रपटांत विनोदी आणि गंभीर अशा दोन्ही प्रकारच्या भूमिका केल्या. १९८० आणि १९९० च्या दशकातील मराठी विनोदी चित्रपटांच्या लाटेत त्यांचा मोठा वाटा आहे.

माहिती

तक्त्यातील वर्षे चित्रपटांच्या प्रदर्शनाची आहेत. सक्रिय वर्षे २०२६ पर्यंतची आहेत.

सुरुवातीचे जीवन

अशोक सराफ यांचे बालपण मुंबईतील चिखलवाडी भागात गेले आणि शालेय शिक्षण डी. जी. टी. विद्यालयात झाले. त्यांचे वडील विद्युत उपकरणांचा व्यापार करत होते. हिंदी अभिनेते अशोक कुमार यांच्या नावावरून त्यांचे नाव अशोक ठेवण्यात आले.

अभिनयाची सुरुवात त्यांनी मराठी रंगभूमीवरून केली. नाटकांतील छोट्या भूमिकांतून त्यांनी विनोदाची जाणीव घडवली.

चित्रपट कारकीर्द

१९६९ मध्ये जानकी या मराठी चित्रपटातून त्यांचे पडद्यावरील पदार्पण झाले. १९७० च्या दशकात त्यांनी दादा कोंडके यांच्या चित्रपटांत सहाय्यक भूमिका केल्या आणि पंढू हवालदार (१९७५) साठी त्यांना राज्य पुरस्कार मिळाला.

१९८० च्या दशकात विनोदी चित्रपटांची लाट आली आणि सराफ तिचे केंद्रबिंदू बनले. धूम धडाका (१९८५) आणि अशी ही बनवा बनवी (१९८८) या चित्रपटांनी त्यांना मराठी चित्रपटसृष्टीतील आघाडीचा कलाकार बनवले.

प्रमुख चित्रपट

अशी ही बनवा बनवी मध्ये त्यांनी धनंजय माने यांची भूमिका केली आणि ती भूमिका आजही लक्षात ठेवली जाते. या चित्रपटातील त्यांची लक्ष्मीकांत बेर्डे यांच्यासोबतची जोडी विशेष गाजली.

नवरा माझा नवसाचा (२००४) मध्ये त्यांनी सचिन पिळगांवकर यांच्यासोबत काम केले आणि तो चित्रपट मोठा यशस्वी ठरला. हिंदी चित्रपटांतही त्यांनी करण अर्जुन, येस बॉस आणि सिंघम यांसारख्या चित्रपटांत सहाय्यक भूमिका केल्या.

अभिनयाची शैली

अशोक सराफ यांची शैली सहज विनोदावर आधारित आहे. ते देहबोली, चेहऱ्यावरील हावभाव आणि संवादातील विराम यांचा अचूक वापर करतात. विनोदी भूमिकांमध्येही त्यांचा अभिनय अतिशयोक्तीकडे जात नाही.

विनोदाच्या जोडीला त्यांनी गंभीर आणि खलनायकी भूमिकाही केल्या आहेत. यामुळे त्यांना मराठी चित्रपटसृष्टीतील बहुमुखी कलाकार मानले जाते.

पुरस्कार आणि सन्मान

महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार त्यांना बारा वेळा मिळाला आहे. २००६ मध्ये महाराष्ट्र सरकारने त्यांना वि. शांताराम जीवनगौरव पुरस्कार दिला.

२०२२ मध्ये त्यांना संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार मिळाला आणि २०२३ मध्ये महाराष्ट्र भूषण देण्यात आले. भारत सरकारने २०२५ मध्ये त्यांना पद्मश्री देऊन गौरवले.

वारसा

अशोक सराफ यांनी मराठी विनोदी चित्रपटांना प्रतिष्ठा मिळवून दिली. त्यांच्या आणि समकालीन कलाकारांच्या कामामुळे १९८० च्या दशकात मराठी चित्रपटांना मोठा प्रेक्षकवर्ग मिळाला.

दूरचित्रवाणी मालिकांमधूनही त्यांनी स्वतःची ओळख निर्माण केली. २०२६ पर्यंत ते अभिनयक्षेत्रात सक्रिय आहेत.

संदर्भ

1. अशोक सराफ — मराठी विकिपीडिया
2. Ashok Saraf — English Wikipedia
3. Ashi Hi Banwa Banwi — English Wikipedia

शेवटचे संपादन: ८ नोव्हेंबर २०२६