युवराज सिंग

युवराज सिंग हे भारताचे अष्टपैलू क्रिकेटपटू आहेत. ते डावखुरे फलंदाज असून डावखुऱ्या हाताने फिरकी गोलंदाजीही करत असत. २०११ च्या एकदिवसीय विश्वचषक स्पर्धेत त्यांनी सर्वोत्तम खेळाडूचा पुरस्कार मिळवला. टी-२० आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये एका षटकात सहा षटकार मारणारे ते पहिले फलंदाज ठरले.

माहिती

तपशील	माहिती
पूर्ण नाव	युवराज सिंग
जन्म	१२ डिसेंबर १९८१, चंदीगड
खेळातील भूमिका	डावखुरा फलंदाज, डावखुरा फिरकी गोलंदाज
संघ	भारत, पंजाब, किंग्ज इलेव्हन पंजाब, मुंबई इंडियन्स
कसोटी पदार्पण	ऑक्टोबर २००३, न्यूझीलंडविरुद्ध, अहमदाबाद
एकदिवसीय पदार्पण	ऑक्टोबर २०००, केनियाविरुद्ध, नैरोबी
टी-२० पदार्पण	सप्टेंबर २००७, स्कॉटलंडविरुद्ध, डर्बन
प्रमुख कामगिरी	२०११ विश्वचषकातील सर्वोत्तम खेळाडू; एका षटकात सहा षटकार
पुरस्कार	अर्जुन पुरस्कार (२०१२)

तक्त्यातील तपशील २०२६ पर्यंतच्या सार्वजनिक माहितीनुसार आहेत.

सुरुवातीचे जीवन

युवराज सिंग यांचा जन्म १२ डिसेंबर १९८१ रोजी चंदीगड येथे झाला. त्यांचे वडील योगराज सिंग हे स्वतः वेगवान गोलंदाज होते आणि पुढे प्रशिक्षक झाले. त्यामुळे युवराज यांना लहानपणापासून क्रिकेटचे वातावरण घरातच मिळाले.

वयाच्या सोळाव्या वर्षी त्यांनी पंजाबकडून देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. त्यांची फलंदाजी आणि गोलंदाजी या दोन्ही बाजूंनी असलेली क्षमता पाहून त्यांना लवकरच भारतीय संघात स्थान मिळाले.

कारकीर्द

युवराज यांनी ऑक्टोबर २००० मध्ये नैरोबी येथे केनियाविरुद्धच्या सामन्यातून एकदिवसीय पदार्पण केले. २००३ मध्ये त्यांनी कसोटी पदार्पण केले.

२००७ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेत झालेल्या पहिल्या टी-२० विश्वचषक स्पर्धेत त्यांनी निर्णायक कामगिरी केली आणि भारताने जेतेपद पटकावले. त्या स्पर्धेत इंग्लंडविरुद्धच्या सामन्यात त्यांनी एका षटकात सहा षटकार मारले. आंतरराष्ट्रीय टी-२० क्रिकेटमध्ये ही कामगिरी करणारे ते पहिले फलंदाज ठरले.

२०११ विश्वचषक

२०११ च्या एकदिवसीय विश्वचषक स्पर्धेत युवराज यांनी फलंदाजी आणि गोलंदाजी अशा दोन्ही आघाड्यांवर महत्त्वाचा वाटा उचलला. भारताने ही स्पर्धा जिंकली आणि त्यांना स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडूचा पुरस्कार मिळाला.

या स्पर्धेत त्यांनी अनेक सामन्यांत मधल्या क्रमांकावर धावा काढल्या आणि गरजेच्या वेळी बळीही घेतले. विश्वचषकानंतर लगेच त्यांना कर्करोगाचे निदान झाले.

आजार आणि पुनरागमन

२०११ मध्ये विश्वचषक संपल्यानंतर युवराज यांच्या फुफ्फुसांजवळ दुर्मीळ कर्करोगाचे निदान झाले. त्यांच्यावर अमेरिकेत उपचार झाले आणि २०१२ मध्ये ते पुन्हा मैदानावर परतले.

आजारातून सावरून पुन्हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणे ही त्यांची सर्वात मोठी लढाई मानली जाते. त्यांच्या या धैर्यामुळे अनेकांना प्रेरणा मिळाली.

खेळण्याची शैली

युवराज हे डावखुरे फलंदाज असून त्यांचे फटके अतिशय ताकदीचे असत. गोलंदाजाच्या लांबीवर पुढे सरसावून मारणे आणि मिडविकेटच्या दिशेने मोठे फटके मारणे हे त्यांचे वैशिष्ट्य होते. मर्यादित षटकांच्या सामन्यांत ते शेवटच्या षटकांत झपाट्याने धावा काढण्यासाठी प्रसिद्ध होते.

गोलंदाजीत ते डावखुऱ्या हाताने फिरकी टाकत असत आणि मधल्या षटकांत बळी मिळवत असत. मैदानावर त्यांची उत्साही ऊर्जा संघाला चैतन्य देत असे.

प्रमुख कामगिरी

२००७ टी-२० विश्वचषक आणि २०११ एकदिवसीय विश्वचषक अशा दोन्ही स्पर्धा जिंकणाऱ्या भारतीय संघाचा ते भाग होते. एका षटकात सहा षटकार मारण्याची कामगिरी आजही त्यांच्या नावावर आहे.

एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये त्यांनी अनेक वेळा भारताला कठीण परिस्थितीतून सावरले. त्यांनी २०१९ मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती जाहीर केली.

पुरस्कार आणि वारसा

भारत सरकारने त्यांना २०१२ मध्ये अर्जुन पुरस्काराने सन्मानित केले. २०११ विश्वचषकातील सर्वोत्तम खेळाडूचा पुरस्कार हा त्यांच्या कारकिर्दीतील सर्वोच्च टप्पा होता.

युवराज यांची कारकीर्द ही प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करण्याचे उदाहरण मानली जाते. त्यांच्या फटकेबाजीने भारतीय क्रिकेटमध्ये मधल्या क्रमांकाच्या फलंदाजाचे महत्त्व अधोरेखित केले.

संदर्भ

शेवटचे संपादन: ८ नोव्हेंबर २०२६