सोनिया गांधी

सोनिया गांधी या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या ज्येष्ठ नेत्या आहेत. त्या १९९८ ते २०१७ या काळात पक्षाच्या अध्यक्षा होत्या आणि २०१९ ते २०२२ या काळात पुन्हा अध्यक्षपद सांभाळले. २०२४ पासून त्या राजस्थानमधून राज्यसभेच्या सदस्य आहेत. २०२६ पर्यंत त्या काँग्रेस संसदीय पक्षाच्या अध्यक्षा आहेत.

माहिती

वरील वर्षे अधिकृत अभिलेखांनुसार आहेत. त्या २०२४ पासून राज्यसभेच्या सदस्या असून यापूर्वी लोकसभेत अमेठी आणि रायबरेली येथून प्रतिनिधित्व केले.

बालपण आणि शिक्षण

सोनिया गांधी यांचा जन्म ९ डिसेंबर १९४६ रोजी इटलीमधील विसेंझा जिल्ह्यातील लुसियाना या गावी झाला. त्यांचे माहेरचे नाव सोनिया मायनो होते. त्यांचे शालेय शिक्षण इटलीतच झाले.

१९६४ मध्ये त्या इंग्लंडमध्ये भाषा शिक्षणासाठी गेल्या. तेथेच त्यांची राजीव गांधी यांच्याशी ओळख झाली आणि १९६८ मध्ये त्यांचा विवाह झाला. विवाहानंतर त्या भारतात आल्या आणि कुटुंबाच्या राजकीय जीवनापासून दूर राहिल्या.

राजकीय प्रवेश

१९९१ मध्ये राजीव गांधी यांची हत्या झाल्यानंतर काँग्रेससमोर नेतृत्वाचा मोठा प्रश्न निर्माण झाला. अनेक आवाहनांनंतर सोनिया गांधी यांनी १९९८ मध्ये पक्षाच्या अध्यक्षपदाची जबाबदारी स्वीकारली. १९९९ मध्ये त्या लोकसभेवर निवडून आल्या आणि विरोधी पक्षनेत्या झाल्या.

२००४ च्या निवडणुकीत काँग्रेसने यश मिळवले. पंतप्रधानपदाची जबाबदारी त्यांच्याकडे येत असतानाही त्यांनी ती न स्वीकारण्याचा निर्णय जाहीर केला आणि मनमोहन सिंग यांना पंतप्रधान केले. २००४ ते २०२३ या काळात त्या संयुक्त पुरोगामी आघाडीच्या अध्यक्षा होत्या.

२०१४ च्या निवडणुकीनंतर पक्ष विरोधात बसला, तरी त्यांनी संघटनेचे काम सुरू ठेवले. २०१७ मध्ये पक्षाध्यक्षपद राहुल गांधी यांच्याकडे गेल्यावरही त्या संसदीय पक्षाच्या अध्यक्षा राहिल्या.

प्रमुख निर्णय आणि योगदान

काँग्रेस अध्यक्षा म्हणून त्यांनी पक्षसंघटनेचे पुनरुज्जीवन आणि तरुण नेतृत्वाला संधी देण्यावर भर दिला. यूपीए सरकारच्या काळात रोजगार हमी, माहिती अधिकार, शिक्षणाचा अधिकार आणि अन्न सुरक्षा असे अनेक कायदे झाले; त्या काळात त्या आघाडीच्या अध्यक्षा होत्या.

राष्ट्रीय सल्लागार परिषदेच्या अध्यक्षा म्हणून त्यांनी सामाजिक क्षेत्रातील धोरणांवर काम केले. २०१७ मध्ये पक्षाध्यक्षपदाची जबाबदारी राहुल गांधी यांच्याकडे दिल्यानंतरही त्या पक्षाच्या केंद्रस्थानी राहिल्या.

वारसा

दोन दशकांहून अधिक काळ काँग्रेसचे नेतृत्व करणाऱ्या सोनिया गांधी या भारतीय राजकारणातील सर्वाधिक प्रभावशाली महिलांपैकी एक मानल्या जातात. त्यांची कारकीर्द पक्षसंघटना आणि आघाडीतील समन्वय यांसाठी ओळखली जाते. २०२४ मध्ये त्यांनी सक्रिय निवडणूक राजकारणातून काही अंतर ठेवून संसदेतील भूमिकेवर लक्ष केंद्रित केले.

संदर्भ

1. सोनिया गांधी — मराठी विकिपीडिया
2. Sonia Gandhi — English Wikipedia
3. Indian National Congress
4. Parliament of India

शेवटचे संपादन: ८ नोव्हेंबर २०२६