रविचंद्रन अश्विन

रविचंद्रन अश्विन हे भारतीय क्रिकेटमधील सर्वात यशस्वी फिरकी गोलंदाजांपैकी एक आहेत. त्यांनी कसोटी क्रिकेटमध्ये ५३७ बळी घेतले आणि फलंदाज म्हणूनही सहा शतके झळकावली. गोलंदाजीत नवनवे प्रयोग करणारे ते खेळाडू म्हणून ओळखले जातात. २०२४ मध्ये त्यांनी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती जाहीर केली.

माहिती

तपशील	माहिती
पूर्ण नाव	रविचंद्रन अश्विन
जन्म	१७ सप्टेंबर १९८६, चेन्नई, तमिळनाडू
खेळातील भूमिका	उजव्या हाताचा ऑफस्पिन गोलंदाज, उपयुक्त फलंदाज
संघ	भारत, तमिळनाडू, चेन्नई सुपर किंग्ज, राजस्थान रॉयल्स
कसोटी पदार्पण	नोव्हेंबर २०११, वेस्ट इंडिजविरुद्ध, दिल्ली
एकदिवसीय पदार्पण	जून २०१०, श्रीलंकेविरुद्ध, हरारे
प्रमुख कामगिरी	१०६ कसोटीत ५३७ बळी; सहा कसोटी शतके
पुरस्कार	अर्जुन पुरस्कार (२०१४), आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचा वर्षातील सर्वोत्तम क्रिकेटपटू (२०१६)

तक्त्यातील तपशील २०२६ पर्यंतच्या सार्वजनिक माहितीनुसार आहेत.

सुरुवातीचे जीवन

रविचंद्रन अश्विन यांचा जन्म १७ सप्टेंबर १९८६ रोजी चेन्नई येथे झाला. त्यांचे वडील रविचंद्रन यांची क्रिकेटमध्ये रुची होती आणि त्यांनी अश्विन यांना लहान वयातच खेळाकडे वळवले.

अश्विन यांनी अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेतले. सुरुवातीला ते फलंदाज म्हणून खेळत असत आणि नंतर फिरकी गोलंदाजीकडे वळले. तमिळनाडूकडून देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये खेळताना त्यांनी आपली क्षमता सिद्ध केली.

कारकीर्द

अश्विन यांनी जून २०१० मध्ये हरारे येथे एकदिवसीय आणि टी-२० अशा दोन्ही प्रकारांत पदार्पण केले. नोव्हेंबर २०११ मध्ये दिल्ली येथे वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या कसोटीतून त्यांनी कसोटी पदार्पण केले.

पदार्पणाच्या कसोटीतच त्यांनी गोलंदाजीत प्रभाव पाडला आणि सामनावीराचा पुरस्कार मिळवला. त्यानंतर ते भारतीय संघातील कायमस्वरूपी सदस्य बनले.

कसोटी कारकीर्द

भारतातील खेळपट्ट्यांवर अश्विन यांनी फिरकी गोलंदाजीचा मोठा प्रभाव निर्माण केला. रवींद्र जडेजा यांच्यासोबत त्यांनी भारताची फिरकी जोडी अत्यंत यशस्वी बनवली.

त्यांनी १०६ कसोटी सामन्यांत ५३७ बळी घेतले. फलंदाज म्हणूनही त्यांनी सहा कसोटी शतके झळकावली आणि अनेक वेळा खालच्या क्रमांकावर महत्त्वाच्या धावा काढल्या. डिसेंबर २०२४ मध्ये ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यादरम्यान त्यांनी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती जाहीर केली.

एकदिवसीय आणि टी-२० कारकीर्द

मर्यादित षटकांच्या सामन्यांत अश्विन यांनी सुरुवातीच्या षटकांतही गोलंदाजी केली. नवीन चेंडूने फिरकी टाकण्याची त्यांची क्षमता भारतासाठी उपयुक्त ठरली.

२०११ च्या विश्वचषक स्पर्धेत ते भारतीय संघाचे सदस्य होते आणि भारताने ती स्पर्धा जिंकली. आयपीएलमध्ये त्यांनी चेन्नई सुपर किंग्जसाठी दीर्घकाळ खेळ केला.

खेळण्याची शैली

अश्विन हे विचारपूर्वक गोलंदाजी करणारे गोलंदाज आहेत. ते प्रत्येक फलंदाजासाठी वेगळी योजना आखतात आणि गोलंदाजीच्या कोनात सतत बदल करतात.

त्यांनी चेंडूला हवेतून वेगळ्या दिशेने वळवणारा प्रयोग आणि तसेच चेंडू सरळ जाणारा प्रयोग असे नवे प्रकार आत्मसात केले. या प्रयोगांमुळे फलंदाजांना त्यांचा अंदाज घेणे कठीण जात असे.

प्रमुख कामगिरी

कसोटी क्रिकेटमध्ये सर्वात कमी सामन्यांत विशिष्ट बळींचा टप्पा गाढण्याच्या कामगिरी त्यांच्या नावावर आहेत. भारताच्या घरच्या मैदानांवर त्यांनी अनेक मालिका जिंकून देण्यात मोठा वाटा उचलला.

फिरकी गोलंदाज म्हणून तसेच फलंदाज म्हणूनही त्यांनी भारताला अनेक वेळा सावरले. २०१६ मध्ये त्यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचा वर्षातील सर्वोत्तम क्रिकेटपटू हा सन्मान मिळाला.

वारसा

अश्विन यांनी भारतीय फिरकी गोलंदाजीत बौद्धिक दृष्टिकोन आणला. ते सामन्यापूर्वी फलंदाजांचा सखोल अभ्यास करत असत आणि त्यानुसार गोलंदाजीची योजना ठरवत असत.

त्यांच्या निवृत्तीनंतर भारतीय संघाला फिरकी गोलंदाजीत नवे नेतृत्व शोधावे लागले. कसोटी क्रिकेटमधील त्यांची कामगिरी भारतीय क्रिकेटच्या इतिहासातील महत्त्वाची नोंद मानली जाते.

संदर्भ

शेवटचे संपादन: ८ नोव्हेंबर २०२६