राहुल द्रविड

राहुल शरद द्रविड हे भारतीय क्रिकेटमधील सर्वात विश्वासार्ह फलंदाजांपैकी एक मानले जातात. 'द वॉल' आणि 'मिस्टर डिपेंडेबल' अशी त्यांची ओळख आहे. कसोटी क्रिकेटमध्ये त्यांनी १३,२८८ धावा केल्या. २०२४ मध्ये भारतीय संघाचे प्रशिक्षक म्हणून त्यांनी टी-२० विश्वचषक जिंकला. २०१८ मध्ये त्यांचा आयसीसी हॉल ऑफ फेममध्ये समावेश झाला.

माहिती

तपशील	माहिती
पूर्ण नाव	राहुल शरद द्रविड
जन्म	११ जानेवारी १९७३, इंदूर
कसोटी पदार्पण	२० जून १९९६, लॉर्ड्स
कसोटी सामने	१६४
कसोटी धावा	१३,२८८
कसोटी शतके	३६
एकदिवसीय सामने	३४४
एकदिवसीय धावा	१०,८८९
आंतरराष्ट्रीय शतके	४८

या तक्त्यातील आकडे त्यांच्या सातत्याची साक्ष देतात. तंत्र आणि संयम यावर आधारित त्यांची फलंदाजी दीर्घकाळ टिकली.

त्यांनी २०११ मध्ये कॅनबेरा येथे ब्रॅडमन व्याख्यान दिले. हे व्याख्यान देणारे ते पहिले बिगर-ऑस्ट्रेलियन क्रिकेटपटू होते.

सुरुवातीचे जीवन

द्रविड यांचा जन्म ११ जानेवारी १९७३ रोजी इंदूर येथे झाला. त्यांचे बालपण बंगळुरूमध्ये गेले.

शालेय काळात त्यांनी क्रिकेटबरोबरच अभ्यासातही चांगली कामगिरी केली. पुढे त्यांनी कर्नाटककडून देशांतर्गत क्रिकेट खेळण्यास सुरुवात केली.

एप्रिल १९९६ मध्ये श्रीलंकेविरुद्ध त्यांनी एकदिवसीय पदार्पण केले. जून १९९६ मध्ये लॉर्ड्सवर इंग्लंडविरुद्ध कसोटी पदार्पण झाले.

पहिल्याच कसोटी सामन्यात त्यांनी ९५ धावा केल्या. यामुळे त्यांच्या तंत्राची चर्चा सुरू झाली.

कारकीर्द

त्यांनी २००२ ची चॅम्पियन्स ट्रॉफी जिंकणाऱ्या भारतीय संघात सहभाग घेतला. २००३ च्या विश्वचषकात भारत अंतिम फेरीपर्यंत पोहोचला.

२००४ मध्ये त्यांना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचा वर्षातील सर्वोत्तम खेळाडू पुरस्कार मिळाला. त्याच वर्षी त्यांना कसोटीतील सर्वोत्तम खेळाडूचाही पुरस्कार मिळाला.

२००५ ते २००७ या काळात ते संघाचे कर्णधार होते. या काळात भारताने वेस्ट इंडिज आणि इंग्लंडमध्ये मालिका जिंकल्या.

२०१२ मध्ये त्यांनी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली. तेव्हा त्यांच्याकडे २४,००० हून अधिक आंतरराष्ट्रीय धावा होत्या.

कसोटीतील विक्रम

कसोटी क्रिकेटमध्ये त्यांनी १६४ सामने खेळले. १३,२८८ धावा आणि ३६ शतके त्यांच्या नावे आहेत.

२००४ मध्ये पाकिस्तानविरुद्ध त्यांनी २७० धावा केल्या. ही त्यांची सर्वोच्च कसोटी धावसंख्या होती.

कसोटीत त्यांनी पाच द्विशतके झळकावली. त्यांची कसोटी सरासरी ५२ च्या पुढे होती.

कसोटी क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक चेंडूंचा सामना करण्याची नोंद त्यांच्या नावे आहे. सुमारे ३१ हजार चेंडूंचा यात समावेश आहे.

यष्टिरक्षक नसलेल्या खेळाडूंमध्ये सर्वाधिक झेल घेण्याची नोंदही त्यांच्या नावे आहे. कसोटीत त्यांनी २१० झेल घेतले.

दहा कसोटी खेळणाऱ्या सर्व देशांत शतक झळकावणारे ते पहिले फलंदाज होते.

कर्णधारपद

२००५ ते २००७ या काळात ते संघाचे कर्णधार होते. या काळात भारताने वेस्ट इंडिजमध्ये मालिका जिंकली.

२००७ मध्ये इंग्लंडमध्येही भारताने मालिका जिंकली. या विजयानंतर त्यांनी कर्णधारपद सोडले.

२००७ च्या विश्वचषकात भारताची कामगिरी निराशाजनक झाली. या स्पर्धेत संघ गटफेरीतच बाहेर पडला.

२००३ च्या विश्वचषकात भारत अंतिम फेरीपर्यंत पोहोचला होता. या स्पर्धेत त्यांची फलंदाजी महत्त्वाची ठरली.

प्रशिक्षकपद

२०१५ ते २०२१ या काळात त्यांनी १९ वर्षांखालील आणि भारत अ संघांचे प्रशिक्षकपद सांभाळले. २०१८ मध्ये भारताने १९ वर्षांखालील विश्वचषक जिंकला.

२०१९ मध्ये ते राष्ट्रीय क्रिकेट अकादमीचे प्रमुख झाले. तरुण खेळाडूंच्या प्रशिक्षणावर त्यांनी भर दिला.

नोव्हेंबर २०२१ मध्ये ते भारतीय संघाचे मुख्य प्रशिक्षक झाले. २०२३ मध्ये भारत जागतिक कसोटी अंतिम सामन्यात पोहोचला.

२०२३ मध्ये भारत विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीपर्यंत पोहोचला. तेथे ऑस्ट्रेलियाकडून पराभव झाला.

२०२४ मध्ये भारताने टी-२० विश्वचषक जिंकला. या विजयानंतर त्यांचा प्रशिक्षकपदाचा कार्यकाळ संपला.

फलंदाजीची शैली

त्यांचे तंत्र अत्यंत शिस्तबद्ध मानले जाते. चेंडूच्या लांबीचा अंदाज आणि संयम ही त्यांची दोन प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.

परदेशी दौऱ्यांत त्यांची सरासरी घरच्या सामन्यांपेक्षा चांगली होती. कठीण खेळपट्ट्यांवर त्यांनी महत्त्वाच्या खेळ्या केल्या.

संघ अडचणीत असताना ते सहसा टिकून राहत असत. या गुणामुळे त्यांना 'द वॉल' असे म्हटले जाते.

इतर कामगिरी

२००२ मध्ये भारताने चॅम्पियन्स ट्रॉफी जिंकली. या स्पर्धेत त्यांची फलंदाजी महत्त्वाची ठरली.

२०११ मध्ये त्यांनी आयपीएलमध्ये राजस्थान रॉयल्सकडून खेळ केला. या संघासाठी त्यांनी कर्णधारपदही सांभाळले.

२०११ मध्ये त्यांनी कॅनबेरा येथे ब्रॅडमन व्याख्यान दिले. या व्याख्यानात त्यांनी खेळाच्या मूल्यांवर भर दिला.

त्यांनी क्रिकेटविषयक पुस्तकेही लिहिली. तरुण खेळाडूंसाठी ही पुस्तके मार्गदर्शक ठरली.

एकदिवसीय कारकिर्द

एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये त्यांनी ३४४ सामने खेळले. १०,८८९ धावा आणि १२ शतके त्यांच्या नावे आहेत.

१९९९ मध्ये न्यूझीलंडविरुद्ध त्यांनी १५३ धावा केल्या. ही त्यांची सर्वोच्च एकदिवसीय धावसंख्या होती.

यष्टिरक्षक म्हणूनही त्यांनी काही सामन्यांत जबाबदारी सांभाळली. संघाच्या गरजेनुसार ते खालच्या क्रमांकावर फलंदाजी करत असत.

मोठ्या स्पर्धांतील सहभाग

२००३ च्या विश्वचषकात भारत अंतिम फेरीपर्यंत पोहोचला. त्या स्पर्धेत त्यांनी सातत्याने धावा केल्या.

जानेवारी २०१२ मध्ये त्यांनी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली. त्यांचा शेवटचा कसोटी सामना ऑस्ट्रेलियात झाला.

आकडेवारीचा आढावा

आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये त्यांनी २४,१७७ धावा केल्या. यात ४८ शतकांचा समावेश आहे.

कसोटीत त्यांनी पाच द्विशतके झळकावली. त्यांची सर्वोच्च धावसंख्या २००४ मध्ये पाकिस्तानविरुद्ध केलेल्या २७० धावा होत्या.

कसोटीत सर्वाधिक चेंडूंचा सामना करण्याची नोंद त्यांच्या नावे आहे. यष्टिरक्षक नसलेल्या खेळाडूंमध्ये सर्वाधिक झेल घेण्याची नोंदही त्यांच्याकडे आहे.

दहा कसोटी खेळणाऱ्या सर्व देशांत शतक झळकावणारे ते पहिले फलंदाज होते.

देशांतर्गत आणि लीग क्रिकेट

१९९० ते २०१२ या काळात त्यांनी कर्नाटककडून देशांतर्गत क्रिकेट खेळले. या संघासाठी त्यांनी अनेक हंगामांत धावा केल्या.

२००० मध्ये त्यांनी इंग्लंडमधील केंट संघाकडून काही सामने खेळले. परदेशी परिस्थितीत खेळण्याचा अनुभव तेथून मिळाला.

२००८ ते २०१० या काळात ते बंगळुरूच्या संघाकडून आयपीएलमध्ये खेळले. २०११ ते २०१३ या काळात ते राजस्थान रॉयल्सकडून खेळले.

देशांतर्गत क्रिकेटमधील त्यांची कामगिरी संघनिवडीसाठी आधार ठरली. तरुण खेळाडूंनी त्यांच्याकडून तयारीची पद्धत शिकली.

पुरस्कार आणि सन्मान

२००० मध्ये विस्डनने त्यांची वर्षातील सर्वोत्तम क्रिकेटपटू म्हणून निवड केली. २००४ मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने त्यांना वर्षातील सर्वोत्तम खेळाडू म्हणून गौरवले.

त्याच वर्षी कसोटीतील सर्वोत्तम खेळाडूचाही पुरस्कार त्यांना मिळाला. २०११ मध्ये त्यांनी कॅनबेरा येथे ब्रॅडमन व्याख्यान दिले.

२०१८ मध्ये आयसीसीने त्यांचा हॉल ऑफ फेममध्ये समावेश केला. भारत सरकारने त्यांना पद्मभूषणाने सन्मानित केले.

संदर्भ

शेवटचे संपादन: ७ नोव्हेंबर २०२६