शरद पवार

शरद पवार हे महाराष्ट्राचे ज्येष्ठ राजकीय नेते आहेत. ते १९७८, १९८८ आणि १९९३ या वर्षांत महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री झाले. १९९१ मध्ये ते केंद्रीय संरक्षण मंत्री आणि २००४ ते २०१४ या काळात कृषिमंत्री होते. १९९९ मध्ये त्यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाची स्थापना केली. २०२६ पर्यंत ते राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षाचे अध्यक्ष आणि राज्यसभेचे सदस्य आहेत.

माहिती

वरील कार्यकाळ अधिकृत अभिलेखांनुसार आहे. ते २०१४ पासून राज्यसभेचे सदस्य असून २०२६ मध्ये तिसऱ्यांदा त्या सदनावर निवडून आले.

बालपण आणि शिक्षण

शरद पवार यांचा जन्म १२ डिसेंबर १९४० रोजी पुणे जिल्ह्यातील बारामती येथे एका शेतकरी कुटुंबात झाला. शेती आणि सहकार यांची पार्श्वभूमी असलेल्या घरात त्यांचे बालपण गेले.

शालेय शिक्षण बारामती आणि पुणे येथे झाले. पुण्यातील महाविद्यालयातून त्यांनी वाणिज्य शाखेतील पदवी घेतली. विद्यार्थीदशेतच ते युवक काँग्रेसच्या कामात सहभागी झाले.

राजकीय कारकीर्द

१९६७ मध्ये ते प्रथम महाराष्ट्र विधानसभेवर निवडून आले. १९७८ मध्ये वयाच्या अवघ्या ३७ व्या वर्षी ते राज्याचे मुख्यमंत्री झाले आणि महाराष्ट्राच्या इतिहासातील सर्वात तरुण मुख्यमंत्र्यांपैकी एक ठरले. पुढे १९८८ आणि १९९३ मध्ये ते पुन्हा मुख्यमंत्री झाले.

मुख्यमंत्री असताना त्यांनी सहकारी संस्था, साखर कारखाने आणि ग्रामीण पायाभूत सुविधा यांना चालना देण्यावर भर दिला.

१९९१ मध्ये ते केंद्रात संरक्षण मंत्री झाले. १९९९ मध्ये काँग्रेसमधून बाहेर पडून त्यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाची स्थापना केली. २००४ ते २०१४ या काळात ते केंद्रात कृषिमंत्री होते आणि शेतमालाच्या किमती व अन्न सुरक्षा या विषयांवर त्यांनी काम केले.

क्रीडा क्षेत्रातील भूमिका

क्रिकेट प्रशासनातही पवार यांनी महत्त्वाची पदे भूषवली. ते महाराष्ट्र क्रिकेट संघटनेशी अनेक वर्षे जोडलेले होते आणि २०१० ते २०१२ या काळात ते आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्ष होते. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे अध्यक्षपद भूषवणाऱ्या थोडक्यात भारतीयांपैकी ते एक आहेत.

पक्षातील फूट आणि पुढील वाटचाल

२०२३ मध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये फूट पडली आणि पक्षाच्या नावाबाबत निवडणूक आयोगाकडे वाद गेला. २०२४ मध्ये आयोगाच्या निर्णयानंतर शरद पवार यांच्या गटाला नवीन नावाने पक्ष चालवावा लागला. तरीही पक्षाचे नेतृत्व त्यांच्याकडेच राहिले.

वारसा

पवार यांनी सहा दशकांहून अधिक काळ सार्वजनिक जीवनात काढला आहे. महाराष्ट्राच्या सहकारी चळवळी, शेती आणि राज्याच्या आघाडी राजकारणाशी त्यांचे नाव जवळून जोडले जाते. २०२६ पर्यंत ते विरोधी आघाडीतील ज्येष्ठ नेते म्हणून सक्रिय आहेत.

संदर्भ

1. शरद पवार — मराठी विकिपीडिया
2. Sharad Pawar — English Wikipedia
3. Government of Maharashtra
4. Parliament of India

शेवटचे संपादन: ८ नोव्हेंबर २०२६