मोखाडा तालुका

मोखाडा तालुका हा पालघर जिल्ह्यातील प्रशासकीय तालुका आहे। मोखाडा हा पालघर जिल्ह्याच्या पूर्वेकडील डोंगराळ आणि आदिवासीबहुल तालुका आहे। जंगल, डोंगर आणि ग्रामीण वस्ती ही या तालुक्याची प्रमुख वैशिष्ट्ये आहेत।

माहिती

भौगोलिक स्थान

मोखाडा सह्याद्रीच्या डोंगराळ भागात असून येथे खोल दऱ्या, लहान नद्या आणि वनक्षेत्र आढळते। पावसाळ्यात पर्जन्यमान चांगले असते।

शेती आणि अर्थव्यवस्था

भातशेती, पशुपालन, मजुरी आणि वनाधारित स्थानिक उपजीविका ही महत्त्वाची क्षेत्रे आहेत। पावसाळी शेतीवर अनेक कुटुंबे अवलंबून आहेत।

वाहतूक आणि संपर्क

तालुक्यातील गावांचा संपर्क तालुका मुख्यालय आणि जिल्ह्यातील प्रमुख शहरांशी रस्त्यांनी जोडलेला आहे। स्थानिक बससेवा आणि खासगी वाहने ग्रामीण भागातील प्रवासासाठी वापरली जातात। जिल्ह्यातील प्रमुख रस्त्यांमुळे बाजारपेठा आणि सेवा केंद्रांशी संपर्क साधता येतो।

लोकजीवन आणि संस्कृती

मराठी ही प्रमुख भाषा आहे। कोकणातील सण, जत्रा, लोककला आणि पारंपरिक खाद्यसंस्कृती यांचा लोकजीवनावर प्रभाव आहे। गणेशोत्सव, गुढीपाडवा, दिवाळी आणि होळी हे सण विविध गावांमध्ये साजरे केले जातात।

तालुक्याचे महत्त्व

मोखाड्यात आदिवासी लोकसंस्कृती आणि पारंपरिक जीवनपद्धती जपली गेली आहे। पाणीपुरवठा, आरोग्य आणि रस्ते संपर्क या विकासाच्या महत्त्वाच्या गरजा आहेत। शिक्षण, आरोग्यसेवा, पाणीपुरवठा, रस्ते आणि पर्यावरण संवर्धन या क्षेत्रांना तालुक्याच्या विकासात महत्त्व आहे।

संदर्भ

1. पालघर जिल्हा प्रशासन — अधिकृत संकेतस्थळ
2. महाराष्ट्र शासन — महाभूमी तालुका व गाव निर्देशिका
3. महाराष्ट्र शासन — जिल्हा सामाजिक व आर्थिक समालोचन
4. भारताची जनगणना — २०११

शेवटचे संपादन: ८ नोव्हेंबर २०२६