एम. करुणानिधी

एम. करुणानिधी हे तमिळनाडूचे मुख्यमंत्री, द्रविड मुन्नेत्र कळघमचे नेते आणि चित्रपट पटकथालेखक होते. पाच वेळा त्यांनी राज्याचे मुख्यमंत्रिपद भूषवले. तमिळ भाषा आणि संस्कृतीच्या बाजूने केलेल्या आंदोलनांसाठी ते ओळखले जातात. कलैग्नर (कलावंत) या नावाने ते साहित्य आणि राजकारण या दोन्ही क्षेत्रांत ओळखले जात होते.

माहिती

तपशील	माहिती
पूर्ण नाव	मुथुवेल करुणानिधी
जन्म	३ जून १९२४
जन्मस्थान	तिरुक्कुवळै, नागपट्टिनम जिल्हा, तमिळनाडू
राज्य	तमिळनाडू
मुख्यमंत्रीपदाचा कार्यकाळ	१९६९–१९७१, १९७१–१९७६, १९८९–१९९१, १९९६–२००१ आणि २००६–२०११
पक्ष	द्रविड मुन्नेत्र कळघम
प्रमुख योगदान	तमिळ भाषेचे रक्षण आणि समान गृहनिर्माण योजना
निधन	७ ऑगस्ट २०१८

वरील तारखा सार्वजनिक अभिलेखांवर आधारित आहेत. कार्यकाळाची वर्षे सुमारे दिली आहेत.

बालपण आणि शिक्षण

करुणानिधी यांचा जन्म १९२४ मध्ये तमिळनाडूच्या नागपट्टिनम जिल्ह्यातील तिरुक्कुवळै येथे झाला. त्यांचे बालपण गरिबीत गेले.

शालेय शिक्षण घेत असतानाच त्यांना राजकीय आणि सामाजिक विचारांची गोष्टी वाचायला आवडत होत्या. वयाच्या चौदाव्या वर्षी त्यांनी पहिले भाषण केल्याचे सांगितले जाते.

तरुणपणीच ते द्रविड चळवळीच्या संपर्कात आले आणि पत्रकारिता व नाटकांतून लेखन करू लागले.

लेखन आणि चित्रपट

करुणानिधी यांनी अनेक तमिळ चित्रपटांसाठी पटकथा आणि संवाद लिहिले. त्यांचे लेखन सामाजिक विषयांवर आणि सामान्य माणसाच्या प्रश्नांवर भाष्य करणारे होते.

त्यांनी कविता, कादंबऱ्या आणि निबंधही लिहिले. पक्षाचे मुखपत्र असलेल्या वृत्तपत्राच्या माध्यमातूनही त्यांनी बराच काळ लेखन केले.

राजकीय कारकीर्द

१९५० च्या दशकात ते द्रविड मुन्नेत्र कळघमच्या कार्यात सक्रिय झाले आणि १९५७ मध्ये प्रथमच विधानसभेवर निवडून आले. १९६० च्या दशकात हिंदी विरोधी आंदोलनात त्यांनी मोठी भूमिका बजावली.

१९६९ मध्ये अन्नादुरै यांच्या निधीनंतर ते मुख्यमंत्री झाले. पुढील दशकांत ते पक्षाचे प्रमुख नेते राहिले आणि पाच वेळा राज्याचे मुख्यमंत्री झाले.

१९९० च्या दशकात त्यांच्या कारकाळात काही आर्थिक आणि प्रशासकीय वादही उभे राहिले. तरीही पक्षाच्या जनाधारामुळे ते राज्याच्या राजकारणाचा केंद्रबिंदू राहिले.

मुख्यमंत्रीपदाचा कारकाळ

करुणानिधी यांच्या कारकाळात शालेय विद्यार्थ्यांना मोफत दुपारचे जेवण आणि स्वस्त धान्य योजना यांसारखे उपक्रम राबवण्यात आले.

१९९६ मध्ये समान गृहनिर्माण योजना सुरू करण्यात आली, ज्यामधून गरीब कुटुंबांना घरे मिळवण्याचा प्रयत्न झाला. महिलांसाठी बचत गट आणि स्वयंरोजगार योजनांवरही भर देण्यात आला.

तमिळ भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा मिळावा यासाठी त्यांनी केंद्राकडे सातत्याने मागणी केली. शिक्षण आणि आरोग्य सुविधांचा विस्तारही त्यांच्या धोरणांचा भाग होता.

वारसा

करुणानिधी यांची कारकीर्द सुमारे सात दशके पसरलेली होती. तमिळ भाषा, साहित्य आणि द्रविड विचार यांचे ते प्रतीक मानले जातात.

लेखक आणि नेते अशी दुहेरी ओळख असलेले ते भारतीय राजकारणातील दुर्मीळ व्यक्तिमत्त्व होते. त्यांच्या पश्चातही पक्षाच्या राजकारणात त्यांचा प्रभाव दिसून येतो.

त्यांच्या काळात चेन्नईसह राज्यातील शहरांमध्ये पायाभूत सुविधांचा विस्तार झाला. राज्याच्या औद्योगिक धोरणात माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्राला प्रोत्साहन देण्यात आले.

त्यांच्या निधनानंतर राज्यात सर्वत्र शोक व्यक्त करण्यात आला. पक्षाच्या नेतृत्वाची धुरा पुढे त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांनी सांभाळली.

त्यांच्या काळात सुरू झालेल्या काही योजना पुढील सरकारांनीही चालू ठेवल्या.

त्यांच्या कारकिर्दीचा अभ्यास तमिळनाडूच्या राजकारणाचा इतिहास समजून घेण्यासाठी उपयुक्त ठरतो.

संदर्भ

शेवटचे संपादन: ८ नोव्हेंबर २०२६